Ahırların içinde ve meralarda atların etrafını saran sinekler sadece küçük bir rahatsızlık gibi görünür ama aslında işin rengi öyle değildir. Kuyruğunu hiç durmadan sallayan, huzursuzca başını çeviren ya da antrenmanda bir türlü odaklanamayan bir at gördüğümüzde, çoğu zaman bunun sebebi sineklerdir. Onların açtığı yaralar, taşıdığı hastalıklar ve yarattığı stres, atların sağlığını ve performansını düşündüğümüzden çok daha fazla etkiler. Bu yüzden sinek sorunu, üzerinde ciddiyetle durulması gereken bir konudur.
Sinekler Atlar İçin Hangi Sorunlara Yol Açar?
Sinekler, atların terine, tükürüğüne, gözyaşına, burun akıntısına ve hatta gübrelerine doğal olarak çekilir. Bu yüzden özellikle yaz aylarında ahır ve meralarda sinek yoğunluğu artar. Sineklerin sayısı çoğaldığında ise sadece rahatsızlık vermekle kalmaz, atlarda ciddi sağlık ve davranış sorunlarına da yol açar;
Isırıklar deride kızarıklık, kabarcık ve kaşıntı yapar. Kaşıntı arttıkça at kendini kaşımaya başlar, bu da deriyi yaralar ve enfeksiyonlara davetiye çıkarır. Dahası var; sineklerin bulaştırdığı mikroplar ve parazitler, atın hem bağışıklığını düşürür hem de performansını ciddi şekilde etkiler.
Sineklerin başlıca neden olabileceği problemlere gelelim;
- Hem atın hem de binicinin antrenman veya yarış esnasında odaklanmasını zorlaştırır, atta konsantrasyon kaybı yaratır.
- Özellikle hassas yapılı atlar sürekli huzursuz ve gergin olur, strese girerler.
- Sineklerin açtığı küçük yaralar sayesinde atlar kolayca mikrop kapabilir, bu da enfeksiyon kapma riskine yol açar.
- Sinekler atların gözlerinin çevresinde ciddi rahatsızlık yaratır ve atlarda göz tahrişi meydana gelebilir. Bazı durumlarda konjonktivit gibi ağrılı göz hastalıklarına da sebep olabilirler.
- Sinekler, özellikle bacaklarda bıraktıkları yumurtalarla atlara parazit bulaştırabilirler.
Sinek Türleri ve Atlar Üzerindeki Etkileri
Atların etrafında sürekli vızıldayan sinekler sadece rahatsız edici sesleriyle değil, doğrudan atın sağlığına etkileriyle de ciddi bir problem. En çok bilinenlerden biri at sineği.. Isırıkları çok can acıtıcıdır, adeta deriyi deşip atların kanlarını emerler ve at üzerinde ciddi yaralanmalara sebep olabilirler.
Bir diğeri de küçücük olmasına karşın, etkisiyle büyüklüğünü gösteren tatarcık.. Sıcak yaz akşamlarında özellikle nemli bölgelerde ortaya çıkar, hem atın derisini tahriş eder hem de hastalık taşıyabilirler.
Kara sinek ya da sivrisinekler de atlar için rahatsız edici bir sorundur. Ama at sineği ile tatarcığın canlarını yaktıkları kadar etki yaratamazlar, ama verdikleri tahrik edici rahatsızlık atları strese sokmaya yeter.
Atların Sineklerden Korunması İçin Alınabilecek Önlemler
Sinekler boşuna atların yanında dolanmaz; onları çeken şey aslında çevredir.
Alınması gereken çevresel önlemler;
- Ahır hijyeni burada çok önemlidir. Gübre birikmişse, sinekler için gereken ortam hazır demektir, çünkü kendileri için gübre büyük bir zevktir.
- Yemlik ve sulukların temizliği de önemlidir; içinde biriken artıklarda sinekler kolayca üreyebilir.
- Asmalı sinek kapanları, atları sineklerden korumak için kullanılması gerekilen en etkili silahlardan biridir. Bu kapan, masraf etmeden boş plastik şişe ile de yapılabilir. Ahırların ön kısmına takıldığı zaman sinek yoğunluğunu atların üzerinden çekebilir.
- Ahır kapılarına ve pencerelerine sineklik takmak, bir de ahır içlerinde bulunan örümcek ağlarını almamakta uygulanacak güzel yöntemlerdendir.
- Sineklerin hava akımında uçmaları zor olacağı için ahır önlerine vantilatör takmakta iyi bir çözüm olabilir.
Atlar üzerinde alınması gereken önlemler;
- Atlar ahırda veya merada yattığında vücutlarına toz, kir ve dışkı bulaşır, bunun sayesinde sinekler üzerlerine akın ederler. Bu nedenle düzenli tımarlanmaları ve yıkanmaları sinekleri uzaklaştırmanın en basit yöntemlerinden birisi olduğu için bu durum gün içerisinde oldukça tekrar edilmelidir.
- Atların gözlerini ve kulaklarını korumak için kullanılan sinek maskeleri çok etkilidir. Böylece at hem çalışırken daha iyi odaklanır hem de merada huzurlu şekilde otlayabilir. Maskelerin günlük olarak temizlenmesi çok önemlidir; çünkü toz, kir ve çim parçaları maskede birikirse göz tahrişine yol açabilir.
- Hassas deriye sahip atlar için nefes alabilen kumaştan üretilen sinek kovucu battaniyeler tercih edilebilir.
- Atlara sıkılan sinek kovucular da kısa vadede çok işe yarar. Ekip arkadaşlarımla kullandığımız Vet Valter sinek kovucu spreyi sizlere önerebilirim. Özellikle antrenman öncesi kullandığımız süreçte 1 ila 1.5 saat arasında koruyucu bir etki sağlıyor.
- Doğal yöntemleri de yabana atmamak gerekir; misal ekip arkadaşlarımla limon, sirke ve su ile yaptığımız karışımı atlarımızın vücuduna yayıyoruz, yaklaşık 1 1.5 saat kadar sinekleri üzerlerinden uzaklaştırıyoruz. Bunun gibi yapacağınız bir çok karışım geçici olarak sinekleri atlarınızdan uzaklaştıracaktır. Bazı sarımsak bazlı yem takviyeleri de, atlarda doğal bir sinek kovucu etki sağlar. Sarımsak, hem sinekleri uzaklaştırır hem de atın bağışıklığını destekler.
Unutmamalı; bir atı sineklerden tamamen kurtaramayız, fakat aldığımız çeşitli önlemler ve uyguladığımız yöntemlerle sineklerin onlara verdiği rahatsızlığı minimuma indirebiliriz.
